धर्मDharmic Data

सभापर्व · Sabha Parva

अध्याय 71

  1. [ध] कथं गच्छति कौन्तेयॊ धर्मराजॊ युधिष्ठिरः भीमसेनः सव्यसाची माद्रीपुत्रौ च ताव उभौ ॥ 1 ॥

  2. धौम्यश चैव कथं कषत्तर दरौपदी वा तपस्विनी शरॊतुम इच्छाम्य अहं सर्वं तेषाम अङ्गविचेष्टितम ॥ 2 ॥

  3. [वि] वस्त्रेण संवृत्य मुखं कुन्तीपुत्रॊ युधिष्ठिरः बाहू विशालौ कृत्वा तु भीमॊ गच्छति पाण्डवः ॥ 3 ॥

  4. सिकता वपन सव्यसाची राजानम अनुगच्छति माद्रीपुत्रः सहदेवॊ मुखम आलिप्य गच्छति ॥ 4 ॥

  5. पांसूपलिप्त सर्वाङ्गॊ नकुलश चित्तविह्वलः दर्शनीयतमॊ लॊके राजानम अनुगच्छति ॥ 5 ॥

  6. कृष्णा केशैः परतिच्छाद्य मुखम आयतलॊचना दर्शनीया पररुदती राजानम अनुगच्छति ॥ 6 ॥

  7. धौम्यॊ याम्यानि सामानि रौद्राणि च विशां पते गायन गच्छति मार्गेषु कुशान आदाय पाणिना ॥ 7 ॥

  8. [धृ] विविधान्य इह रूपाणि कृत्वा गच्छन्ति पाण्डवाः तन ममाचक्ष्व विदुर कस्माद एवं वरजन्ति ते ॥ 8 ॥

  9. [वि] निकृतस्यापि ते पुत्रैर हृते राज्ये धनेषु च न धर्माच चलते बुद्धिर धर्मराजस्य धीमतः ॥ 9 ॥

  10. यॊ ऽसौ राजा घृणी नित्यं धार्तराष्ट्रेषु भारत निकृत्या करॊधसंतप्तॊ नॊन्मीलयति लॊचने ॥ 10 ॥

  11. नाहं जनं निर्दहेयं दृष्ट्वा घॊरेण चक्षुषा स पिधाय मुखं राजा तस्माद गच्छति पाण्डवः ॥ 11 ॥

  12. यथा च भीमॊ वरजति तन मे निगदतः शृणु बाह्वॊर बले नास्ति समॊ ममेति भरतर्षभ ॥ 12 ॥

  13. बाहू विशालौ कृत्वा तु तेन भीमॊ ऽपि गच्छति बाहू दर्शयमानॊ हि बाहुद्रविण दर्पितः चिकीर्षन कर्म शत्रुभ्यॊ बाहुद्रव्यानुरूपतः ॥ 13 ॥

  14. परदिशञ शरसंपातान कुन्तीपुत्रॊ ऽरजुनस तदा सिकता वपन सव्यसाची राजानम अनुगच्छति ॥ 14 ॥

  15. असक्ताः सिकतास तस्य यथा संप्रति भारत असक्तं शरवर्षाणि तथा मॊक्ष्यति शत्रुषु ॥ 15 ॥

  16. न मे कश चिद विजानीयान मुखम अद्येति भारत मुखम आलिप्य तेनासौ सहदेवॊ ऽपि गच्छति ॥ 16 ॥

  17. नाहं मनांस्य आददेयं मार्गे सत्रीणाम इति परभॊ पांसूपचित सर्गाङ्गॊ नकुलस तेन गच्छति ॥ 17 ॥

  18. एकवस्त्रा तु रुदती मुक्तकेशी रजस्वला शॊनिताक्तार्द्र वसना दरौपदी वाक्यम अब्रवीत ॥ 18 ॥

  19. यत्कृते ऽहम इमां पराप्ता तेषां वर्षे चतुर्दशे हतपत्यॊ हतसुता हतबन्धुजनप्रियाः ॥ 19 ॥

  20. बन्धुशॊनित दिग्धाङ्ग्यॊ मुक्तकेश्यॊ रजस्वलाः एवं कृतॊदका नार्यः परवेक्ष्यन्ति गजाह्वयम ॥ 20 ॥

  21. कृत्वा तु नैरृतान दर्भान घॊरॊ धौम्यः पुरॊहितः सामानि गायन याम्यानि पुरतॊ याति भारत ॥ 21 ॥

  22. हतेषु भारतेष्व आजौ कुरूणां गुरवस तदा एवं सामानि गास्यन्तीत्य उक्त्वा धौम्यॊ ऽपि गच्छति ॥ 22 ॥

  23. हाहा गच्छन्ति नॊ नाथाः समवेक्षध्वम ईदृशम इति पौराः सुदुःखार्ताः करॊशन्ति सम समन्ततः ॥ 23 ॥

  24. एवम आकार लिङ्गैस ते वयवसायं मनॊगतम कथयन्तः सम कौन्तेया वनं जग्मुर मनस्विनः ॥ 24 ॥

  25. एवं तेषु नराग्र्येषु निर्यत्सु गजसाह्वयात अनभ्रे विद्युतश चासन भूमिश च समकम्पत ॥ 25 ॥

  26. राहुर अग्रसद आदित्यम अपर्वणि विशां पते उल्का चाप्य अपसव्यं तु पुरं कृत्वा वयशीर्यत ॥ 26 ॥

  27. परव्याहरन्ति करव्यादा गृध्रगॊमायुवायसाः देवायतनचैत्येषु पराकाराट्टालकेषु च ॥ 27 ॥

  28. एवम एते महॊत्पाता वनं गच्छति पाण्डवे भारतानाम अभावाय राजन दुर्मन्त्रिते तव ॥ 28 ॥

  29. नारदश च सभामध्ये कुरूणाम अग्रतः सथितः महर्षिभिः परिवृतॊ रौद्रं वाक्यम उवाच ह ॥ 29 ॥

  30. इतश चतुर्दशे वर्षे विनङ्क्ष्यन्तीह कौरवाः दुर्यॊधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥ 30 ॥

  31. इत्य उक्त्वा दिवम आक्रम्य कषिप्रम अन्तरधीयत बराह्मीं शरियं सुविपुलां बिभ्रद देवर्षिसत्तमः ॥ 31 ॥

  32. ततॊ दुर्यॊधनः कर्णः शकुनिश चापि सौबलः दरॊणं दवीपम अमन्यन्त राज्यं चास्मै नयवेदयन ॥ 32 ॥

  33. अथाब्रवीत ततॊ दरॊणॊ दुर्यॊधनम अमर्षणम दुःशासनं च कर्णं च सर्वान एव च भारतान ॥ 33 ॥

  34. अवध्यान पाण्डवान आहुर देवपुत्रान दविजातयः अहं तु शरणं पराप्तान वर्तमानॊ यथाबलम ॥ 34 ॥

  35. गतान सर्वात्मना भक्त्या धार्तरस्त्रान सराजकान नॊत्सहे समभित्यक्तुं दैवमूलम अतः परम ॥ 35 ॥

  36. धर्मतः पाण्डुपुत्रा वै वनं गच्छन्ति निर्जिताः ते च दवादश वर्षाणि वने वत्स्यन्ति कौरवाः ॥ 36 ॥

  37. चरितब्रह्म चर्याश च करॊधामर्षवशानुगाः वैरं परत्यानयिष्यन्ति मम दुःखाय पाण्डवाः ॥ 37 ॥

  38. मया तु भरंशितॊ राज्याद दरुपदः सखिविग्रहे पुत्रार्थम अयजत करॊधाद वधाय मम भारत ॥ 38 ॥

  39. याजॊपयाज तपसा पुत्रं लेभे स पावकात धृष्टद्युम्नं दरौपदीं च वेदीमध्यात सुमध्यमाम ॥ 39 ॥

  40. जवाला वर्णॊ देवदत्तॊ धनुष्मान कवची शरी मर्त्यधर्मतया तस्माद इति मां भयम आविशत ॥ 40 ॥

  41. गतॊ हि पक्षतां तेषां पार्षतः पुरुषर्षभः सृष्ट पराणॊ भृशतरं तस्माद यॊत्स्ये तवारिभिः ॥ 41 ॥

  42. मद्वधाय शरुतॊ हय एष लॊके चाप्य अतिविश्रुतः नूनं सॊ ऽयम अनुप्राप्तस तवत्कृते कालपर्ययः ॥ 42 ॥

  43. तवरिताः कुरुत शरेयॊ नैतद एतावता कृतम मुहूर्तं सुखम एवैतत तालच छायेव हैमनी ॥ 43 ॥

  44. यजध्वं च महायज्ञैर भॊगान अश्नीत दत्तच इतश चतुर्दशे वर्षे महत पराप्स्यथ वैशसम ॥ 44 ॥

  45. दुर्यॊधन निशम्यैतत परतिपद्य यथेच्छसि साम वा पाण्डवेयेषु परयुङ्क्ष्व यदि मन्यसे ॥ 45 ॥

  46. [व] दरॊणस्य वचनं शरुत्वा धृतराष्ट्रॊ ऽबरवीद इदम सम्यग आह गुरुः कषत्तर उपावर्तय पाण्डवान ॥ 46 ॥

  47. यदि वा न निवर्तन्ते सत्कृता यान्तु पाण्डवाः स शस्त्ररथपादाता भॊगवन्तश च पुत्रकाः ॥ 47 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 72

Previous: अध्याय 70