शिशुपाल उवाच विभीषिकाभिर बह्वीभिर भीषयन सर्वपार्थिवान न वयपत्रपसे कस्माद वृद्धः सन कुलपांसनः ॥ 1 ॥
युक्तम एतत तृतीयायां परकृतौ वर्तता तवया वक्तुं धर्माद अपेतार्थं तवं हि सर्वकुरूत्तमः ॥ 2 ॥
नावि नौर इव संबद्धा यथान्धॊ वान्धम अन्वियात तथाभूता हि कौरव्या भीष्म येषां तवम अग्रणीः ॥ 3 ॥
पूतनाघातपूर्वाणि कर्माण्य अस्य विशेषतः तवया कीर्तयतास्माकं भूयः परच्यावितं मनः ॥ 4 ॥
अवलिप्तस्य मूर्खस्य केशवं सतॊतुम इच्छतः कथं भीष्म न ते जिह्वा शतधेयं विदीर्यते ॥ 5 ॥
यत्र कुत्सा परयॊक्तव्या भीष्म बालतरैर नरैः तम इमं जञानवृद्धः सन गॊपं संस्तॊतुम इच्छसि ॥ 6 ॥
यद्य अनेन हता बाल्ये शकुनिश चित्रम अत्र किम तौ वाश्ववृषभौ भीष्म यौ न युद्धविशारदौ ॥ 7 ॥
चेतनारहितं काष्ठं यद्य अनेन निपातितम पादेन शकटं भीष्म तत्र किं कृतम अद्भुतम ॥ 8 ॥
वल्मीकमात्रः सप्ताहं यद्य अनेन धृतॊ ऽचलः तदा गॊवर्धनॊ भीष्म न तच चित्रं मतं मम ॥ 9 ॥
भुक्तम एतेन बह्व अन्नं करीडता नगमूर्धनि इति ते भीष्म शृण्वानाः परं विस्मयम आगताः ॥ 10 ॥
यस्य चानेन धर्मज्ञ भुक्तम अन्नं बलीयसः स चानेन हतः कंस इत्य एतन न महाद्भुतम ॥ 11 ॥
न ते शरुतम इदं भीष्म नूनं कथयतां सताम यद वक्ष्ये तवाम अधर्मज्ञ वाक्यं कुरुकुलाधम ॥ 12 ॥
सत्रीषु गॊषु न शस्त्राणि पातयेद बराह्मणेषु च यस्य चान्नानि भुञ्जीत यश च सयाच छरणागतः ॥ 13 ॥
इति सन्तॊ ऽनुशासन्ति सज्जना धर्मिणः सदा भीष्म लॊके हि तत सर्वं वितथं तवयि दृश्यते ॥ 14 ॥
जञानवृद्धं च वृद्धं च भूयांसं केशवं मम अजानत इवाख्यासि संस्तुवन कुरुसत्तम गॊघ्नः सत्रीघ्नश च सन भीष्म कथं संस्तवम अर्हति ॥ 15 ॥
असौ मतिमतां शरेष्ठॊ य एष जगतः परभुः संभावयति यद्य एवं तवद्वाक्याच च जनार्दनः एवम एतत सर्वम इति सर्वं तद वितथं धरुवम ॥ 16 ॥
न गाथा गाथिनं शास्ति बहु चेद अपि गायति परकृतिं यान्ति भूतानि भूलिङ्गशकुनिर यथा ॥ 17 ॥
नूनं परकृतिर एषा ते जघन्या नात्र संशयः अतः पापीयसी चैषां पाण्डवानाम अपीष्यते ॥ 18 ॥
येषाम अर्च्यतमः कृष्णस तवं च येषां परदर्शकः धर्मवाक तवम अधर्मज्ञः सतां मार्गाद अवप्लुतः ॥ 19 ॥
कॊ हि धर्मिणम आत्मानं जानञ जञानवतां वरः कुर्याद यथा तवया भीष्म कृतं धर्मम अवेक्षता ॥ 20 ॥
अन्यकामा हि धर्मज्ञ कन्यका पराज्ञमानिना अम्बा नामेति भद्रं ते कथं सापहृता तवया ॥ 21 ॥
यां तवयापहृतां भीष्म कन्यां नैषितवान नृपः भराता विचित्रवीर्यस ते सतां वृत्तम अनुष्ठितः ॥ 22 ॥
दारयॊर यस्य चान्येन मिषतः पराज्ञमानिनः तव जातान्य अपत्यानि सज्जनाचरिते पथि ॥ 23 ॥
न हि धर्मॊ ऽसति ते भीष्म बरह्मचर्यम इदं वृथा यद धारयसि मॊहाद वा कलीबत्वाद वा न संशयः ॥ 24 ॥
न तव अहं तव धर्मज्ञ पश्याम्य उपचयं कव चित न हि ते सेविता वृद्धा य एवं धर्मम अब्रुवन ॥ 25 ॥
इष्टं दत्तम अधीतं च यज्ञाश च बहुदक्षिणाः सर्वम एतद अपत्यस्य कलां नार्हति षॊडशीम ॥ 26 ॥
वरतॊपवासैर बहुभिः कृतं भवति भीष्म यत सर्वं तद अनपत्यस्य मॊघं भवति निश्चयात ॥ 27 ॥
सॊ ऽनपत्यश च वृद्धश च मिथ्याधर्मानुशासनात हंसवत तवम अपीदानीं जञातिभ्यः पराप्नुया वधम ॥ 28 ॥
एवं हि कथयन्त्य अन्ये नरा जञानविदः पुरा भीष्म यत तद अहं सम्यग वक्ष्यामि तव शृण्वतः ॥ 29 ॥
वृद्धः किल समुद्रान्ते कश चिद धंसॊ ऽभवत पुरा धर्मवाग अन्यथावृत्तः पक्षिणः सॊ ऽनुशास्ति ह ॥ 30 ॥
धर्मं चरत माधर्मम इति तस्य वचः किल पक्षिणः शुश्रुवुर भीष्म सततं धर्मवादिनः ॥ 31 ॥
अथास्य भक्ष्यम आजह्रुः समुद्रजलचारिणः अण्डजा भीष्म तस्यान्ये धर्मार्थम इति शुश्रुम ॥ 32 ॥
तस्य चैव समभ्याशे निक्षिप्याण्डानि सर्वशः समुद्राम्भस्य अमॊदन्त चरन्तॊ भीष्म पक्षिणः ॥ 33 ॥
तेषाम अण्डानि सर्वेषां भक्षयाम आस पापकृत स हंसः संप्रमत्तानाम अप्रमत्तः सवकर्मणि ॥ 34 ॥
ततः परक्षीयमाणेषु तेष्व अण्डेष्व अण्डजॊ ऽपरः अशङ्कत महाप्राज्ञस तं कदा चिद ददर्श ह ॥ 35 ॥
ततः स कथयाम आस दृष्ट्वा हंसस्य किल्बिषम तेषां परमदुःखार्तः स पक्षी सर्वपक्षिणाम ॥ 36 ॥
ततः परत्यक्षतॊ दृष्ट्वा पक्षिणस ते समागताः निजघ्नुस तं तदा हंसं मिथ्यावृत्तं कुरूद्वह ॥ 37 ॥
ते तवां हंससधर्माणम अपीमे वसुधाधिपाः निहन्युर भीष्म संक्रुद्धाः पक्षिणस तम इवाण्डजम ॥ 38 ॥
गाथाम अप्य अत्र गायन्ति ये पुराणविदॊ जनाः भीष्म यां तां च ते सम्यक कथयिष्यामि भारत ॥ 39 ॥
अन्तरात्मनि विनिहिते; रौषि पत्ररथ वितथम अण्डभक्षणम अशुचि ते; कर्म वाचम अतिशयते ॥ 40 ॥
सभापर्व · Sabha Parva
अध्याय 38
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 39