धर्मDharmic Data

आश्रमवासिकपर्व · Ashramavasika Parva

अध्याय 33

  1. [धृ] युधिष्ठिर महाबाहॊ कच चित तात कुशल्य असि सहितॊ भरातृभिः सर्वैः पौरजानपदैस तथा ॥ 1 ॥

  2. ये च तवाम उपजीवन्ति कच चित ते ऽपि निरामयाः सचिवा भृत्य वर्गाश च गुरवश चैव ते विभॊ ॥ 2 ॥

  3. कच चिद वर्तसि पौराणां वृत्तिं राजर्षिसेविताम कच चिद दायान अनुच्छिद्य कॊशस ते ऽभिप्रपूर्यते ॥ 3 ॥

  4. अरिमध्यस्थमित्रेषु वर्तसे चानुरूपतः बराह्मणान अग्रहारैर वा यथा वद अनुपश्यसि ॥ 4 ॥

  5. कच चित ते परितुष्यन्ति शीलेन भरतर्षभ शत्रवॊ गुरवः पौरा भृत्या व सवजनॊ ऽपि वा ॥ 5 ॥

  6. कच चिद यजसि राजेन्द्र शरद्धावान पितृदेवताः अतिथींश चान्न पानेन कच चिद अर्चसि भारत ॥ 6 ॥

  7. कच चिच च विषये विप्राः सवकर्मनिरतास तव कषत्रिया वैश्य वर्गा वा शूद्रा वापि कुडुम्बिनः ॥ 7 ॥

  8. कच चित सत्रीबालवृद्धं ते न शॊचति न याचते जामयः पूजिताः कच चित तव गेहे नरर्षभ ॥ 8 ॥

  9. कच्च चिद राजर्षिवंशॊ ऽयं ताम आसाद्य महीपतिम यथॊचितं महाराज यशसा नावसीदति ॥ 9 ॥

  10. [वै] इत्य एवं वादिनं तं स नयायवत परत्यभाषत कुशलप्रश्न संयुक्तं कुशलॊ वाक्यकर्मणि ॥ 10 ॥

  11. कच चित ते वर्धते राजंस तपॊ मन्दश्रमस्य ते अपि मे जननी चेयं शुश्रूषुर विगतक्लमा अप्य अस्याः सफलॊ राजन वनवासॊ भविष्यति ॥ 11 ॥

  12. इयं च माता जयेष्ठा मे वीतवाताध्व कर्शिता घॊरेण तपसा युक्ता देवी कच चिन न शॊचति ॥ 12 ॥

  13. हतान पुत्रान महावीर्यान कषत्रधर्मपरायणान नापध्यायति वा कच चिद अस्मान पापकृतः सदा ॥ 13 ॥

  14. कव चासौ विदुरॊ राजन नैनं पश्यामहे वयम संजयः कुशली चायं कच चिन नु तपसि सथितः ॥ 14 ॥

  15. इत्य उक्तः परत्युवाचेदं धृतराष्ट्रॊ जनाधिपम कुशली विदुरः पुत्र तपॊ घॊरं समास्थितः ॥ 15 ॥

  16. वायुभक्षॊ निराहारः कृशॊ धमनि संततः कदा चिद दृश्यते विप्रैः शून्ये ऽसमिन कानने कव चित ॥ 16 ॥

  17. इत्य एवं वदतस तस्य जटी वीटा मुखः कृशः दिग वासा मलदिग्धाङ्गॊ वनरेणु समुक्षितः ॥ 17 ॥

  18. दूराद आरक्षितः कषत्ता तत्राख्यातॊ महीपतेः निवर्तमानः सहसा जनं दृष्ट्वाश्रमं परति ॥ 18 ॥

  19. तम अन्वधावन नृपतिर एक एव युधिष्ठिरः परविशन्तं वनं घॊरं लक्ष्यालक्ष्यं कव चित कव चित ॥ 19 ॥

  20. भॊ भॊ विदुर राजाहं दयितस ते युधिष्ठिरः इति बरुवन नरपतिस तं यत्नाद अभ्यधावत ॥ 20 ॥

  21. ततॊ विविक्त एकान्ते तस्थौ बुद्धिमतां वरः विदुरॊ वृक्षम आश्रित्य कं चित तत्र वनान्तरे ॥ 21 ॥

  22. तं राजा कषीणभूयिष्ठम आकृती मात्रसूचितम अभिजज्ञे महाबुद्धिं महाबुद्धिर युधिष्ठिरः ॥ 22 ॥

  23. युधिष्ठिरॊ ऽहम अस्मीति वाक्यम उक्त्वाग्रतः सथितः विदुरस्याश्रवे राजा स च परत्याह संज्ञया ॥ 23 ॥

  24. ततः सॊ ऽनिमिषॊ भूत्वा राजानं समुदैक्षत संयॊज्य विदुरस तस्मिन दृष्टिं दृष्ट्या समाहितः ॥ 24 ॥

  25. विवेश विदुरॊ धीमान गात्रैर गात्राणि चैव ह पराणान पराणेषु च दधद इन्द्रियाणीन्द्रियेषु च ॥ 25 ॥

  26. स यॊगबलम आस्थाय विवेश नृपतेस तनुम विदुरॊ धर्मराजस्य तेजसा परज्वलन्न इव ॥ 26 ॥

  27. विदुरस्य शरीरं तत तथैव सतब्धलॊचनम वृक्षाश्रितं तदा राजा ददर्श गतचेतनम ॥ 27 ॥

  28. बलवन्तं तथात्मानं मेने बहुगुणा तदा धर्मराजॊ महातेजास तच च सस्मार पाण्डवः ॥ 28 ॥

  29. पौराणम आत्मनः सर्वं विद्यावान स विशां पते यॊगधर्मं महातेजा वयासेन कथितं यथा ॥ 29 ॥

  30. धर्मराजस तु तत्रैनं संचस्कारयिषुस तदा दग्धु कामॊ ऽभवद विद्वान अथ वै वाग अभाषत ॥ 30 ॥

  31. भॊ भॊ राजन न दग्धव्यम एतद विदुर संज्ञिकम कलेवरम इहैतत ते धर्म एष सनातनः ॥ 31 ॥

  32. लॊकाः सन्तानका नाम भविष्यन्त्य अस्य पार्थिव यति धर्मम अवाप्तॊ ऽसौ नैव शॊच्यः परंतप ॥ 32 ॥

  33. इत्य उक्तॊ धर्मराजः स विनिवृत्य ततः पुनः राज्ञॊ वैचित्र वीर्यस्य तत सर्वं परत्यवेदयत ॥ 33 ॥

  34. ततः स राजा दयुतिमान स च सर्वॊ जनस तदा भीमसेनादयश चैव परं विस्मयम आगताः ॥ 34 ॥

  35. तच छरुत्वा परीतिमान राजा भूत्व धर्मजम अब्रवीत आपॊ मूलं फलं चैव ममेदं परतिगृह्यताम ॥ 35 ॥

  36. यदन्नॊ हि नरॊ राजंस तदन्नॊ ऽसयातिथिः समृतः इत्य उक्तः सा तथेत्य एव पराह धर्मात्मजॊ नृपम फलं मूलं च बुभुजे राज्ञा दत्तं सहानुजः ॥ 36 ॥

  37. ततस ते वृक्षमूलेषु कृतवास परिग्रहाः तां रात्रिं नयवसन सर्वे फलमूलजलाशनाः ॥ 37 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 34

Previous: अध्याय 32