धर्मDharmic Data

अनुशासनपर्व · Anushasana Parva

अध्याय 117

  1. [य] इमे वै मानवा लॊके भृशं मांसस्य गृद्धिनः विसृज्य भक्षान विविधान यथा रक्षॊगणास तथा ॥ 1 ॥

  2. नापूपान विविधाकाराञ शाकानि विविधानि च षाडवान रसयॊगांश च तथेच्छन्ति यथामिषम ॥ 2 ॥

  3. तत्र मे बुद्धिर अत्रैव विसर्गे परिमुह्यते न मन्ये रसतः किं चिन मांसतॊ ऽसतीह किं चन ॥ 3 ॥

  4. तद इच्छामि गुणाञ शरॊतुं मांसस्याभक्षणे ऽपि वा भक्षणे चैव ये दॊषास तांश चैव पुरुषर्षभ ॥ 4 ॥

  5. सर्वं तत्त्वेन धर्मज्ञ यधावद इह धर्मतः किं वा भक्ष्यम अभक्ष्यं वा सर्वम एतद वदस्व मे ॥ 5 ॥

  6. [भ] एवम एतन महाबाहॊ यथा वदसि भारत न मांसाद अरम अत्रान्यद रसतॊ विद्यते भुवि ॥ 6 ॥

  7. कषतक्षीणाभितप्तानां गराम्यधर्मरताश च ये अध्वना कर्शितानां च न मांसाद विद्यते परम ॥ 7 ॥

  8. सद्यॊ वर्धयति पराणान पुष्टिम अग्र्यं ददाति च न भक्षॊ ऽभयधिकः कश चिन मांसाद अस्ति परंतप ॥ 8 ॥

  9. विवर्जने तु बहवॊ गुणाः कौरवनन्दन य भवन्ति मनुष्याणां तान मे निगदतः शृणु ॥ 9 ॥

  10. सवमांसं परमांसैर यॊ विवर्धयितुम इच्छति नास्ति कषुद्रतरस तस्मान न नृशंसतरॊ नरः ॥ 10 ॥

  11. न हि पराणात परियतरं लॊके किं चन विद्यते तस्माद दयां नरः कुर्याद यथात्मनि तथा परे ॥ 11 ॥

  12. शुक्राच च तात संभूतिर मांसस्येह न संशयः भक्षणे तु महान दॊषॊ वधेन सह कल्पते ॥ 12 ॥

  13. अहिंसा लक्षणॊ धर्म इति वेद विदॊ विदुः यद अहिंस्रं भवेत कर्म तत कुर्याद आत्मवान नरः ॥ 13 ॥

  14. पितृदैवतयज्ञेषु परॊक्षितं हविर उच्यते विधिना वेद दृष्टेन तद भुक्त्वेह न दुष्यति ॥ 14 ॥

  15. यज्ञार्थे पशवः सृष्टा इत्य अपि शरूयते शरुतिः अतॊ ऽनयथा परवृत्तानां राक्षसॊ विधिर उच्यते ॥ 15 ॥

  16. कषत्रियाणां तु यॊ दृष्टॊ विधिस तम अपि मे शृणु वीर्येणॊपार्जितं मांसं यथा खादन न दुष्यति ॥ 16 ॥

  17. आरण्याः सर्वदौवत्याः परॊक्षिताः सर्वशॊ मृगाः अगस्त्येन पुरा राजन मृगया येन पूज्यते ॥ 17 ॥

  18. नात्मानम अपरित्यज्य मृगया नाम विद्यते समताम उपसंगम्य रूपं हन्यान न वा नृप ॥ 18 ॥

  19. अतॊ राजर्षयः सर्वे मृगयां यान्ति भारत लिप्यन्ते न हि दॊषेण न चैतत पातकं विदुः ॥ 19 ॥

  20. न हि तत्परमं किं चिद इह लॊके परत्र च यत सरेष्व इह लॊकेषु दया कौरवनन्दन ॥ 20 ॥

  21. न भयं विद्यते जातु नरस्येह दयावतः दयावताम इमे लॊकाः परे चापि तपस्विनाम ॥ 21 ॥

  22. अभयं सर्वभूतेभ्यॊ यॊ ददाति दयापरः अभयं तस्य भूतानि ददतीत्य अनुशुश्रुमः ॥ 22 ॥

  23. कषतं च सखलितं चैव पतितं कलिष्टम आहतम सर्वभूतानि रक्षन्ति समेषु विषमेषु च ॥ 23 ॥

  24. नैनं वयालमृगा घनन्ति न पिशाचा न राक्षसाः मुच्यन्ते भयकालेषु मॊक्षयन्ति च ये परान ॥ 24 ॥

  25. पराणदानात परं दानं न भूतं न भविष्यति न हय आत्मनः परियतरः कश चिद अस्तीति निश्चितम ॥ 25 ॥

  26. अनिष्टं सर्वभूतानां मरणं नाम भारत मृत्युकाले हि भूतानां सद्यॊ जायति वेपथुः ॥ 26 ॥

  27. जातिजन्म जरादुःखे नित्यं संसारसागरे जन्तवः परिवर्तन्ते मरणाद उद्विजन्ति च ॥ 27 ॥

  28. गर्भवासेषु पच्यन्ते कषाराम्ल कटुकै रसैः मूत्र शलेष्म पुरीषाणां सपर्शैश च भृशदारुणैः ॥ 28 ॥

  29. जाताश चाप्य अवशास तत्र भिद्यमानाः पुनः पुनः पाट्यमानाश च देश्यन्ते विवशा मांसगृद्धिनः ॥ 29 ॥

  30. कुम्भी पाके च पच्यन्ते तां तां यॊनिम उपागताः आक्रम्य मार्यमाणाश च भराम्यन्ते वै पुनः पुनः ॥ 30 ॥

  31. नात्मनॊ ऽसति परियतरः पृथिव्याम अनुसृत्य ह तस्मात पराणिषु सर्वेषु दयावान आत्मवान भवेत ॥ 31 ॥

  32. सर्वमांसानि यॊ राजन यावज जीवं न भक्षयेत सवर्गे स विपुलं सथानं पराप्नुयान नात्र संशयः ॥ 32 ॥

  33. ये भक्षयन्ति मांसानि भूतानां जीवितैषिणाम भक्ष्यन्ते ते ऽपि तैर भूतैर इति मे नास्ति संशयः ॥ 33 ॥

  34. मां स भक्षयते यस्माद भक्षयिष्ये तम अप्य अहम एतन मांसस्य मांसत्वम अतॊ बुद्ध्यस्व भारत ॥ 34 ॥

  35. घातकॊ वध्यते नित्यं तथा वध्येत बन्धकः आक्रॊष्टाक्रुश्यते राजन दवेष्टा दवेष्यत्वम आप्नुते ॥ 35 ॥

  36. येन येन शरीरेण यद यत कर्म करॊति यः तेन तेन शरीरेण तत तत पलम उपाश्नुते ॥ 36 ॥

  37. अहिंसा परमॊ धर्मस तथाहिंसा परॊ दमः अहिंसा परमं दानम अहिंसा परमस तपः ॥ 37 ॥

  38. अहिंसा परमॊ यज्ञस तथाहिस्मा परं बलम अहिंसा परमं मित्रम अहिंसा परमं सुखम अहिंसा परमं सत्यम अहिंसा परमं शरुतम ॥ 38 ॥

  39. सर्वयज्ञेषु वा दानं सर्वतीर्थेषु चाप्लुतम सर्वदानफलं वापि नैतत तुल्यम अहिंसया ॥ 39 ॥

  40. अहिंस्रस्य तपॊ ऽकषय्यम अहिंस्रॊ यजते सदा अहिंस्रः सर्वभूतानां यथा माता यथा पिता ॥ 40 ॥

  41. एतत फलम अहिंसाया भूयश च कुरुपुंगव न हि शक्या गुणा वक्तुम इह वर्षशतैर अपि ॥ 41 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 118

Previous: अध्याय 116