धर्मDharmic Data

बालकाण्ड

सर्ग 27

  1. अथ ताम् रजनीम् उष्य विश्वामिरो महायशाः । प्रहस्य राघवम् वाक्यम् उवाच मधुर स्वरम् ॥ 1 ॥

    The night over, illustrious Viswamitra called Rama with a sweet smile.

    Word by word

    अथ thereafter, महायशाः illustrious, विश्वामित्रः Visvamitra, तां रजनीम् that night, उष्य having stayed, प्रहस्य smiling, राघवम् addresseing, मधुराक्षरम् with sweet accents, वाक्यम् these words, उवाच spoke.

  2. परितुष्टो अस्मि भद्रम् ते राजपुत्र महायशः । प्रीत्या परमया युक्तो ददामि अस्त्राणि सर्वशः ॥ 2 ॥

    "O prince of great renown, I am extremely pleased. May you prosper Out of great love and affection for you I shall make over all the weapons.

    Word by word

    महायशः of great renown, राजपुत्र O Prince, परितुष्टः अस्मि I am extremely pleased, ते भद्रम् May you prosper, परमया प्रीत्या with great love and affection, युक्तः filled with, अस्त्राणि weapons, सर्वशः from all over, ददामि I shall give.

  3. देव असुर गणान् वा अपि स गन्धर्व उरगान् भुवि । यैः अमित्रान् प्रसह्य आजौ वशीकृत्य जयिष्यसि ॥ 3 ॥

    With the help of these celestial weapons, you will vanquish even gods and demons, serpents together with gandharvas if they challenge you to a battle as enemies and take them as captives. I shall confer on you all such weapons. May you prosper

    Word by word

    यैः by means of which, देवासुरगणान्वापि even multitude of devatas, asuras, सगन्धर्वोरगानपि nagas together with gandharvas, अमित्रान् enemies, आजौ in the battle, प्रसह्य forcibly, वशीकृत्य taking them captives, जयिष्यसि you will vanquish, तानि दिव्यानि such celestial, अस्त्राणि weapons, सर्वशः completely, ददामि I shall give, ते भद्रम् May you prosper.

  4. तानि दिव्यानि भद्रम् ते ददामि अस्त्राणि सर्वशः । दण्ड चक्रम् महत् दिव्यम् तव दास्यामि राघव ॥ 4 ॥

  5. धर्म चक्रम् ततो वीर काल चक्रम् तथैव च । विष्णु चक्रम् तथा अति उग्रम् ऐन्द्रम् चक्रम् तथैव च ॥ 5 ॥

    Mighty armed, heroic Rama I shall grant you the great celestial dandachakra. O best among men I shall grant you dharmachakra, kalachakra, visnuchakra, indraastra, vajraastra and the great, trident of Siva, brahmashirastra, ishika astra and highly superior brahmaastra.

    Word by word

    राघव Rama, महत् great, दिव्यम् celestial, दण्डचक्रम् Danda chakra, तव to you, दास्यामि I shall grant, नरश्रेष्ठ O Best among men, महाबाहो mighty armed one, वीर heroic, राघव Rama, ततः thereafter, धर्मचक्रम् Dharma chakra तथैव च also, कालचक्रम् Kala chakra, तथा also, विष्णुचक्रम् Visnu chakra, तथैव च also, ऐन्द्रम् अस्त्रम् IndraAstra, वज्रम् अस्त्रम् Vajra astra, तथा thereafter, शैवम् relating to Shiva, शूलवरम् superior spear, ब्रह्मशिर known as Brahma Shira, अस्त्रम् astra, ऐषीकमपि Ishika astra, अनुत्तमम् highly superior, ब्राह्मम् अस्त्रम् Brahma astra, ते to you, ददामि I shall give.

  6. वज्रम् अस्त्रम् नरश्रेष्ठ शैवम् शूलवरम् तथा । अस्त्रम् ब्रह्मशिरः च एव ऐषीकम् अपि राघव ॥ 6 ॥

    Mighty armed, heroic Rama I shall grant you the great celestial dandachakra. O best among men I shall grant you dharmachakra, kalachakra, visnuchakra, indraastra, vajraastra and the great, trident of Siva, brahmashirastra, ishika astra and highly superior brahmaastra.

    Word by word

    राघव Rama, महत् great, दिव्यम् celestial, दण्डचक्रम् Danda chakra, तव to you, दास्यामि I shall grant, नरश्रेष्ठ O Best among men, महाबाहो mighty armed one, वीर heroic, राघव Rama, ततः thereafter, धर्मचक्रम् Dharma chakra तथैव च also, कालचक्रम् Kala chakra, तथा also, विष्णुचक्रम् Visnu chakra, तथैव च also, ऐन्द्रम् अस्त्रम् IndraAstra, वज्रम् अस्त्रम् Vajra astra, तथा thereafter, शैवम् relating to Shiva, शूलवरम् superior spear, ब्रह्मशिर known as Brahma Shira, अस्त्रम् astra, ऐषीकमपि Ishika astra, अनुत्तमम् highly superior, ब्राह्मम् अस्त्रम् Brahma astra, ते to you, ददामि I shall give.

  7. ददामि ते महाबाहो ब्राह्मम् अस्त्रम् अनुत्तमम् । गदे द्वे चैव काकुत्स्थ मोदकी शिखरी शुभे ॥ 7 ॥

  8. प्रदीप्ते नरशार्दूल प्रयच्छामि नृपाअत्मज । धर्म पाशम् अहम् राम काल पाशम् तथैव च ॥ 8 ॥

  9. वारुणम् पाशम् अस्त्रम् च ददामि अहम् अनुत्तमम् । अशनी द्वे प्रयच्छामि शुष्क आर्द्रे रघुनन्दन ॥ 9 ॥

  10. ददामि च अस्त्रम् पैनाकम् अस्त्रम् नारायणम् तथा । आग्नेयम् अस्त्रम् दयितम् शिखरम् नाम नामतः ॥ 10 ॥

  11. वायव्यम् प्रथमम् नाम ददामि तव च अनघ । अस्त्रम् हयशिरः नाम क्रौञ्चम् अस्त्रम् तथैव च ॥ 11 ॥

  12. शक्ति द्वयम् च काकुत्स्थ ददामि तव राघव । कंकालम् मुसलम् घोरम् कापालम् अथ किन्किणीम् ॥ 12 ॥

  13. वधार्थम् राक्षसाम् यानि ददामि एतानि सर्वशः । वैद्याधरम् महा अस्त्रम् च नन्दनम् नाम नामतः ॥ 13 ॥

  14. असि रत्नम् महाबाहो ददामि नृवरात्मज । गान्धर्वम् अस्त्रम् दयितम् मोहनम् नाम नामतः ॥ 14 ॥

  15. प्रस्वापनम् प्रशमनम् दद्मि सौम्यम् च राघव । वर्षणम् शोषणम् चैव संतापन विलापने ॥ 15 ॥

  16. मादनम् चैव दुर्धर्षम् कन्दर्प दयितम् तथा । गान्धर्वम् अस्त्रम् दयितम् मानवम् नाम नामतः ॥ 16 ॥

  17. पैशाचम् अस्त्रम् दयितम् मोहनम् नाम नामतः । प्रतीच्छ नरशार्दूल राजपुत्र महायशः ॥ 17 ॥

    O renowned prince, best among men, receive these astras known as darpana, soshana, santhapana, vilapana, madana astra, the unassailable one favoured by kamadeva and the paisacha astra known as mohana favoured by demons.

    Word by word

    महायशः O Highly renowned one, नरशार्दूल O Best among men, राजपुत्र O Prince, दर्पणम् darpana, शोषणं चैव soshana(the parching weapon), सन्तापनविलापने Santhapana, Vilapana (those which induce sorrow and wailing), तथा also, दुर्धर्षम् unassailable, कन्दर्पदयितम् favoured by Manmatha, मदनं च Madana, नामतः by name, मोहनं नाम known as Mohana, दयितम् favoured one, पैशाचम् अस्त्रम् Paisacha Astra, प्रतीच्छ you may receive.

  18. तामसम् नरशार्दूल सौमनम् च महाबलम् । संवर्तम् चैव दुर्धर्षम् मौसलम् च नृपात्मज ॥ 18 ॥

    O tiger among men mighty prince, accept tamasa and saumanaastras, the unassailable, samavardha weapon, mausala, satyaastra, the supreme mayadhara astra, the terrible tejaprabhaastra capable of removing the energy of the opponent, a soft weapon called sisira, supremely formidable twashtus astra, Bhaga's terrible shiteshuastra (sharp arrowed one) and manava astra.

    Word by word

    नरशार्दूल O Best among men, महाबल highly strong, नृपात्मज O Prince, तामसम् Tamasa, सौमनं चैव Saumana, दुर्धर्षम् चैव also unassilable, संवर्धं Samavardha, मौसलम् Mausala, सत्यम् अस्त्रम् Satya astra, परम् supreme, मायाधरम् Maya dhara astra, परतेजोपकर्षणम् removing the energy of the opponent, घोरम् fearful, तेजः प्रभम् नाम named Teja Prabha, शिशिरं नाम named Sisira, सौम्यास्त्रम् Saumya astra(a soft weapon), सुदामनम् supremely formidable, त्वष्टुः Twashtu's, अस्त्रम् astra, भगस्य Bhaga's, दारुणम् terrible, शितेषुम् sharparrowed astra, अथ and, मानवम् Manava, प्रतीच्छस्व accept.

  19. सत्यम् अस्त्रम् महाबाहो तथा मायामयम् परम् । सौरम् तेजःप्रभम् नाम पर तेजो अपकर्षणम् ॥ 19 ॥

  20. सोम अस्त्रम् शिशिरम् नाम त्वाष्ट्रम् अस्त्रम् सुदारुरणम् । दारुणम् च भगस्य अपि शितेषुम् अथ मानवम् ॥ 20 ॥

    O tiger among men mighty prince, accept tamasa and saumanaastras, the unassailable, samavardha weapon, mausala, satyaastra, the supreme mayadhara astra, the terrible tejaprabhaastra capable of removing the energy of the opponent, a soft weapon called sisira, supremely formidable twashtus astra, Bhaga's terrible shiteshuastra (sharp arrowed one) and manava astra.

    Word by word

    नरशार्दूल O Best among men, महाबल highly strong, नृपात्मज O Prince, तामसम् Tamasa, सौमनं चैव Saumana, दुर्धर्षम् चैव also unassilable, संवर्धं Samavardha, मौसलम् Mausala, सत्यम् अस्त्रम् Satya astra, परम् supreme, मायाधरम् Maya dhara astra, परतेजोपकर्षणम् removing the energy of the opponent, घोरम् fearful, तेजः प्रभम् नाम named Teja Prabha, शिशिरं नाम named Sisira, सौम्यास्त्रम् Saumya astra(a soft weapon), सुदामनम् supremely formidable, त्वष्टुः Twashtu's, अस्त्रम् astra, भगस्य Bhaga's, दारुणम् terrible, शितेषुम् sharparrowed astra, अथ and, मानवम् Manava, प्रतीच्छस्व accept.

  21. एतान् राम महाबाहो काम रूपान् महाबलान् । गृहाण परमोदारान् क्षिप्रम् एव नृपात्मज ॥ 21 ॥

    O Rama mightyarmed prince, receive these mighty and highly exalted astras capable of assuming at once any form at will".

    Word by word

    महाबाहो O Mighty armed one, नृपात्मज O Prince, राम O Rama, कामरूपान् capable of assuming any form at will, महाबलान् mighty, परमोदारान् highly exalted, एतान् these astras, क्षिप्रमेव immediately, गृहाण you may receive.

  22. स्थितः तु प्राङ्मुखो भूत्वा शुचिर् मुनिवरः तदा । ददौ रामाय सुप्रीतो मंत्र ग्रामम् अनुत्तमम् ॥ 22 ॥

    Viswamitra, the greatest ascetic after the purification ritual stood with his face turned east and happily, conferred on Rama collection of the unique mantras.

    Word by word

    तदा thereafter, मुनिवर he exalted one among ascetics, शुचि having purified himself, प्रङ्मुखः turning his face towards east, स्थितः भूत्वा standing, सुप्रीतः wellpleased, रामाय for Rama, अनुत्तमम् preeminently best, मन्त्रग्रामम् collection of mantras, ददौ gave.

  23. सर्व संग्रहणम् एषाम् दैवतैः अपि दुर्लभम् । तानि अस्त्राणि तदा विप्रो राघवाय न्यवेदत् ॥ 23 ॥

    The sage offered Rama the complete collection of those weapons which even the celestials find it difficult to acquire.

    Word by word

    येषाम् of those weapons', सर्वसङ्ग्रहणम् complete acquisition, दैवतैरपि even by the celestials, दुर्लभम् difficult to be attained, तानि such, अस्त्राणि astras, तदा then, विप्रः Visvamitra, राघवाय for Rama, न्यवेदयत् made known.

  24. जपतः तु मुनेः तस्य विश्वामित्रस्य धीमतः । उपतस्थुः महा अर्हाणि सर्वाणि अस्त्राणि राघवम् ॥ 24 ॥

    While the sagacious ascetic Viswamitra was muttering the mystic terms of these venerable astras (addressing their respective deities), all these weapons (with their mystic power) attended on Rama.

    Word by word

    धीमतः of the sagacious, तस्य मुनेः ascetic Viswamitra, जपतः while muttering in a subdued tone, महार्हाणि venerable, अस्त्राणि astras, सर्वाणि all, राघवम् for Rama, उपतस्थुः (reached) served.

  25. ऊचुः च मुदिता रामम् सर्वे प्रांजलयः तदा । इमे च परमोदार किंकराः तव राघव ॥ 25 ॥

  26. यद् यद् इच्छसि भद्रन् ते तत् सर्वम् करवाम वै । ततो राम प्रसन्न आत्मा तैः इति उक्तो महाबलैः ॥ 26 ॥

  27. प्रतिगृह्य च काकुत्स्थः समालभ्य च पाणिना । मनसा मे भविष्यध्वम् इति तानि अभ्यचोदयत् ॥ 27 ॥

    Rama received the astras he felt with his hands and commanded them saying, "Live in my mind" (serve me whenever I remember you).

    Word by word

    काकुत्स्थ O Rama, प्रतिगृह्य haivng received them, पाणिना with hand, समालभ्य touching them, मे my, मानसाः भविष्यध्वम् इति be recorded in my mind, saying so, तान् them, अभ्यचोदयत् ordered them.

  28. ततः प्रीत मना रामो विश्वामित्रम् महामुनिम् । अभिवाद्य महातेजा गमनाय उपचक्रमे ॥ 28 ॥

    Thereafter, the cheerful Rama, bowed to the mighty ascetic Viswamitra and commenced his journey. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तविंशस्सर्गः।। Thus ends the twentyseventh sarga of Balakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

    Word by word

    ततः thereafter, महातेजाः highly splendorous, रामः Rama, प्रीतमनाः with pleased mind , विश्वामित्रं Visvamitra, महामुनिम् mighty ascetic, अभिवाद्य bowing with respect, गमनाय for his journey, उपचक्रमे commenced.

Reach this point to mark the section finished.

Continue to सर्ग 28

Previous: सर्ग 26